Sońka

Temperament i uroda 20-letniej Sońki, księżniczki holszańskiej wywarły na 70-letnim Władysławie Jagielle piorunujące wrażenie. Dzięki szybkiemu ślubowi król zyskał czwartą żonę, a na stołecznym dworze pojawiło się wiele młodych dam i kawalerów z orszaku królowej, będących zaczynem przyszłej elity władzy w Polsce.
Pierwsze 30-lecie XV wieku przyniosło Europie czasy wielkich przemian. Rewolucja husycka w Czechach wstrząsnęła politycznym i społecznym porządkiem ówczesnego świata. Zbliżała się ostatnia faza wojny 100-letniej, rosło bogactwo Medyceuszy, Portugalczycy szykowali się do pierwszych wypraw odkrywczych. Narastała groźba inwazji tureckiej na Bałkanach w znacznym stopniu już podbitych przez Otomanów, na północy pękały więzy świeżo zjednoczonych państw skandynawskich. Czasy schizmy, kryzysu i reform Kościoła wiązały się ze sporami między soborem i papieżem. Upadały stare potęgi gospodarcze i polityczne.

  Zwycięstwo grunwaldzkie postawiło Polskę w gronie głównych państw europejskich. Panowanie Jagiełły, przybysza – elekta, pierwotnie tylko współwładcy przyrodzonej pani królestwa Jadwigi, ułatwiało wzrost znaczenia różnych grup społecznych szczególnie tych oligarchów, którzy okrzyknęli go królem w Lublinie w 1386 r. Ale i inne środowiska uaktywniały się politycznie. Średnia szlachta szukała nowych sposobów skutecznego pomnażania swych zasobów, walczyła o ograniczenie władzy urzędników królewskich, a z czasem i o uniezależnienie się od możnych rodów. Sytuację króla komplikowała sprawa unii Polski z Litwą, wielkiego znaczenia dla obu zainteresowanych państw, jako że inne były podstawy prawne władania Gedyminowiczów w Krakowie, inne w Wilnie. Jagiełło z pierwszych trzech żon – Jadwigi, Anny Cyllejskiej, wnuczki Kazimierza Wielkiego i Elżbiety Granowskiej nie doczekał się męskiego potomka. Siedemdziesięcioletni monarcha, jak się wydawało, na początku lat 20-tych schodził na plan dalszy w rozgrywkach i planach dotyczących przyszłych losów Polski. Coraz bardziej też dostawał się pod wpływy wybitnych polityków, reprezentujących różne kierunki działania i odmienne interesy: biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego i swego stryjecznego brata Witolda w. księcia Litwy.
  Pierwszy z nich snuł rozległe plany budowy wielkiego gmachu politycznego w oparciu o Kościół i monarchę polskiego. W tym celu jeszcze w 1421 roku podjął starania dyplomatyczne, by sędziwego monarchę ożenić po raz czwarty z księżniczką Luksemburską, wnuczką cesarza Zygmunta, co w jego planach otwierałoby perspektywy odzyskania Śląska. Poselstwo polskie z Zawiszą z Garbowa na czele udało się na dwór cesarski, by pertraktować w tej sprawie, a Jagiełło wzorem lat ubiegłych wyjechał na kolejną wizytację rodzinnej Litwy do Witolda. Ten ostatni miał swoje własne plany. Swemu królewskiemu bratu przedstawił swą powinowatą, młodziutką, niespełna 20-letnią Sońkę, księżniczkę holszańską. Jej

dalej