Dobrawka

Dzięki zapiskom Galla Anonima przez wieki przetrwała pamięć o pobożnej pani, która nawróciła władcę Polski i jego lud na chrześcijaństwo. W starych kronikach wyczytać można jednak coś więcej niż głosi ta stereotypowa charakterystyka. Historycy zastanawiają się, czy poślubiając Mieszka I, miała prawo udawać niewinną panienkę? Wiadomo przecież, że była wówczas kobietą niezbyt młodą i w dodatku rozwódką. Pewne fakty wskazują na to, że Bolesław Chrobry miał w Miśni starszego brata po wspólnej matce Dobrawce z jej pierwszego małżeństwa.
Postać pierwszej chrześcijańskiej księżnej Polski, matki Bolesława Chrobrego, budziła od dawna zainteresowanie kronikarzy. Poświęcili jej dużo uwagi zarówno nasz najstarszy kronikarz Anonim tzw. Gall jak i czeski kronikarz Kosmas a nawet znacznie wcześniej od nich piszący historyk saski i biskup merseburski Thietmar, rówieśnik jej syna Bolesława.

  Już najstarsze zapiski o niej zachowane w naszych najdawniejszych rocznikach bądź w rocznikach i kronikach czeskich, wykorzystujących jakiś rocznik polski budzą spory ze względu na formę zapisu jej imienia: Dubrawka zamiast Dobrawka lub Dobrowka. Jak się zatem nazywała? Dobrawa czy Dobra jak uważał Thietmar, dobrze znający jej syna a może nawet dwóch jej synów, o czym niżej, czy Dąbrówka czyli Ciemna (Czarna)? Byłoby to dość niezwykłe i nie posiadające analogii w innych krajach słowiańskich przymiotnikowe imię kobiece. Uważamy raczej, że nasz najstarszy rocznikarz a może sam biskup polski Jordan, zapisując pod 965 rokiem jej przybycie do Polski wpisał imię Dobrawka w postaci Dubravka, oddając słowiańską głoskę „o” jako romańskie „u”. Błędu tego nie popełnił Niemiec Thietmar, przekazując jej imię poprawniej – Dobrawa. Z Dubrowki powstała w XIV wieku Dumbrowka a z niej polska Dąbrówka.
Najstarszy piszący w X wieku rocznikarz polski podaje jedynie rok przybycia Dobrawki do Mieszka (965), chrzest Mieszka pod rokiem następnym a urodzenie syna Bolesława w 967 roku i wreszcie śmierć Dobrawki w dziesięć lat później. Znacznie więcej napisali o niej wymienieni wyżej trzej kronikarze. Zacznijmy od Czecha, dziekana katedry praskiej Kosmasa piszącego wprawdzie w początkach XII wieku, lecz znającego dobrze dworską tradycję Przemyślidów, do której należała Dobrawka jako córka potężnego władcy Pragi i Krakowa Bolesława I Srogiego – zabójcy swego starszego brata i poprzednika na tronie czeskim świętego Wacława. Kosmas zanotował znalezioną w roczniku zapiskę o „jej śmierci” i dodał, że „była tak bezwstydna, że kiedy poślubiała księcia polskiego będąc już kobietą zamężną w pewnym wieku, zdjęła ze swej głowy zawicie (zasłonę) i nałożyła panieński wianek, co było wielkim szaleństwem tej kobiety”.

dalej