Seweryn Rzewuski

 
                                  Herb Rzewuskich - Krzywda

Dla prywatnych ambicji nie wahał się hetman szukać przeciw sejmowi pomocy u obcych mocarstw.

  Seweryn Rzewuski – (1743-1811) najmłodszy z synów Wacława, hetmana polnego a potem
wielkiego koronnego, był ulubieńcem ojca. Karierę polityczną zaczynał od poselstwa na sejm w roku 1762, gdzie idąc ściśle za wskazaniami rodzica podpisał manifest w obronie szlachectwa Brühlów, zaatakowanego przez Czartoryskich. Ostrzej jeszcze starł się z „Familią” podczas sejmu konwokacyjnego w 1764 roku, składając wraz z innymi zwolennikami dalszych rządów saskich
protest przeciw jego obradom. Pogodził się ze Stanisławem Augustem dopiero po jego elekcji – gdy nie miał już innego wyjścia. O tym, że nie było to pojednanie szczere świadczy fakt, iż w następnym roku Rzewuski puścił w obieg powielany rękopiśmiennie zjadliwy pamflet łaciński przeciw rzekomym absolutystycznym zamysłom monarchy.

  Gdy reformatorski zapęd Stanisława Augusta i Czartoryskich zaniepokoił Katarzynę II i Petersburg, postanowił w latach 1766-67 dać królowi i wujom nauczkę, rozkręcając tzw. sprawę dysydencką – zwrócono się do pokonanych podczas elekcji przeciwników „Familii”. Pociągając ich nadziejami przywrócenia „wolności” czyli saskiej anarchii, zamierzano posłużyć się tymi ludźmi, nienawidzącymi Czartoryskich i wprowadzonych przez nich reform, do narzucenia Rzeczypospolitej rosyjskich gwarancji oraz równouprawnienia politycznego innowierców. Zwłaszcza to ostatnie wobec akcentowanej przez żywioły konserwatywne gotowości obrony katolicyzmu przed skonfederowanymi pod egidą Rosji dysydentami wydawało się kombinacją karkołomną.
  Wśród tych, którzy zgłosili się na wezwanie ambasadora Repnina, byli także Wacław i Seweryn Rzewuscy. Ten ostatni miał starać się o poselstwo z sejmiku podolskiego a więc z województwa, gdzie wpływy rodu z racji rozłożonych tam latyfundiów były największe. Gdy jednak do sejmikujących w Kamieńcu w sierpniu 1767 roku dotarło pismo Repnina z żądaniem, by w instrukcji
prosić nie tylko o przywrócenie wolności ale i o rosyjską gwarancję dla ustroju Rzeczypospolitej oraz o większe prawa dla dysydentów, wśród obradujących doszło do rozłamu. Oponentom przewodził nie kto inny, tylko Seweryn Rzewuski, pod wpływem którego list z żądaniami Repnina podeptano a w instrukcji umieszczono wezwanie do obrony wiary i wolności. Pod hasłem obrony wiary rozumiano wykluczenie ustępstw na rzecz innowierców, zaś przez przywrócenie wolności – obalenie wprowadzonych przez „Familię” reform; jako najważniejszy punkt wymieniano restytucję władzy hetmańskiej w dawnym kształcie, to znaczy „saskim”.

dalej